Munduaren historian terrorismoaren aurkako borrokan egindako Top 20 akats
Terrorismoaren aurkako borroka askotan "sufrimenduaren bidezko ikaskuntza" prozesu bat izan da. Historiak erakusten digu erreakzio inpultsiboek, koordinazio faltak edo testuinguru kulturalaren ezjakintasunak segurtasun taktikak maiz bihurtu dituztela talde estremistentzako erreklutamendu tresna. Hona hemen terrorismoaren aurkako borrokaren historiako 20 akats handienak.
1. Mujahidinen Finantzaketa (Afganistan, 80ko hamarkada)
SESBri aurre egiteko asmoz, AEBek eta bere aliatuek borrokalari islamistak finantzatu eta armatu zituzten. Akatsa: "munstro" bat sortzea (etorkizuneko Al-Qaeda), sobietarrak erretiratu ondoren, bere armak Mendebaldearen aurka zuzendu zituena.
2. Irakeko Inbasioa (2003)
Masa-suntsipen armei buruzko informazio okerretan oinarrituta, inbasioak Irakeko estatu-egitura suntsitu zuen. Akatsa: "Pandoraren kutxa" bat irekitzea, herrialdea munduko terroristen entrenamendu-eremu handiena bihurtu zuena.
3. De-Baathifikazio Politika (Irak, 2003)
Irakeko armada desegitea eta Saddam Husseinen alderdiko kide guztiak kaleratzea. Akatsa: prestakuntza militarra zuten ehunka mila gizon langabezian uztea, matxinadari batzera behartuz (etorkizuneko ISISen nukleoa).
4. Demetrius Operazioa (Ipar Irlanda, 1971)
Susmagarriak epaiketarik gabe atxilotzeko neurria ezartzea britainiar armadaren eskutik. Akatsa: populazio katolikoaren erradikalizazioa, IRArentzako erreklutamenduen eztanda eta hamarkadetako indarkeriaren areagotzea ekarri zituena.
5. Municheko Krisiaren Kudeaketa (1972)
Alemaniako poliziak, terrorismo modernoarentzat prestatu gabe, erreskate operazio kaotiko bat saiatu zuen. Akatsa: unitate espezializatu baten eta plan taktiko baten falta, israeldar bahitu guztiak hiltzea eragin zuena.
6. Torturaren Erabilera (Abu Ghraib eta Guantanamo)
"Galdeketa teknika hobetuak" erabiltzea. Akatsa: nagusitasun moralaren galera eta talde terroristentzako propaganda tresna gaindiezin bat sortzea, irudiak belaunaldi berriak erradikalizatzeko erabili baitzituzten.
7. Nord-Ost Antzokiaren Setioa (Mosku, 2002)
Gas ezezagun bat erabiltzea txetxeniar terroristak neutralizatzeko, mediku taldeentzako antidotoa prestatu gabe. Akatsa: eraso-indarren eta medikuen arteko komunikazio falta, gasaren ondorioz 120 bahitu baino gehiago hiltzea eragin zuena.
8. Beslango Eskolako Sarraskia (2004)
Esku-hartze kaotikoa, non zibil armatuek tropa bereziekin batera tiro egin zuten. Akatsa: perimetroa segurtatzeko eta erasoa kontrolatzeko ezintasuna, 330 pertsona baino gehiago hiltzea eragin zuena, gehienak haurrak.
9. "Lillehammer" Akatsa (Norvegia, 1973)
"Jainkoaren Haserrea" operazioaren barruan, Mossadek zerbitzari errugabe bat hil zuen, Irail Beltza taldeko buruzagiarekin nahastuz. Akatsa: inteligentzia zerbitzuen bidezko identifikazio masiboaren porrota, eskandalu diplomatiko bat eta sinesgarritasun galera ekarri zituena.
10. Irailaren 11ko Aurreko Informazioa Ez Ikusi Egitea (2001)
Ameriketako inteligentzia zerbitzuek hegazkinekin egindako balizko eraso baten zantzuak zituzten, baina CIAren eta FBIren arteko lankidetza faltak prebentzioa eragotzi zuen. Akatsa: segurtasun nazionaleko informazioaren gehiegizko zatiketa.
11. Afganistanetik Erretiratze Kaotikoa (2021)
Mendebaldeko tropen erretiratze azkarrak talibanei boterea berehala hartzea ahalbidetu zien. Akatsa: etsaiaren gaitasuna gutxiestea eta tokiko aliatuak abandonatzea, etorkizuneko lankidetzetan konfiantza kaltetuz.
12. Atochako Geltokiko Atentatua (Madril, 2004)
Espainiako gobernuak hasiera batean ETA euskal taldea akusatu zuen hauteskunde arrazoiengatik, nahiz eta frogak Al-Qaedari seinalatzen zioten. Akatsa: ekintza terrorista baten politizazioa, publikoaren konfiantza galtzea eta gobernuaren aldaketa ekarri zuena.
13. Txinako Enbaxadaren Bonbardaketa Belgraden (1999)
Terrorismoaren aurkakoa ez bazen ere, NATOren akatsak, mapa zaharretan oinarrituta, nazioarteko harremanak larriki kaltetu zituen segurtasun globalaren borrokan. Akatsa: zehaztasun operazioetan eguneratu gabeko informazio geografikoaren menpekotasuna.
14. Terroristekin Negoziatzea (Irangate Kasua)
AEBek armak saldu zizkioten Irani Libanoko bahituak askatzeko, "terroristekin ez dugu negoziatzen" printzipioa urratuz. Akatsa: printzipio estrategikoak arriskuan jartzea epe laburreko irabazi taktikoengatik.
15. Erradikalizazioa Espetxeetan
Estremistak atxilotze-instalazio beretan kontzentratzea (adibidez: Bucca Kanpamendua). Akatsa: espetxeak etorkizuneko buruzagi terroristentzako erreklutamendu eta sare-zentro bihurtzea.
16. Wacoko Setioa (1993)
FBIk Davidiarren kultuaren aurka egindako erasoak sute suntsitzaile bat eta 76 pertsonaren heriotza eragin zituen. Akatsa: bahitu/sektario egoera baten kudeaketa oldarkorra, geroago barne-terrorismoa elikatu zuena (adibidez: Timothy McVeigh).
17. Mugen Kontrol Falta Schengen Eremuan (2010eko hamarkada)
Paris eta Bruselako eraso-bolada Europan zehar libreki mugitu ziren terroristek erraztu zuten. Akatsa: EBko estatu kideen artean datu biometrikoen truke eraginkor baten falta.
18. "Otso Bakartiak" Gutxiestea
Erakunde handietan soilik zentratzeak sarean erradikalizatutako gizabanakoei eraso suntsitzaileak egitea ahalbidetu zien (adibidez: Niza, Orlando). Akatsa: estrategiak terrorismo deszentralizatura ez egokitzea.
19. Buruzagi Moderatuak Babesteko Porrota (Benazir Bhutto, 2007)
Pakistango lehen ministro ohiaren hilketak eskualdea ezegonkortu zuen. Akatsa: muturrekoei aurre egiten dieten figura politiko garrantzitsuentzako segurtasun desegokia.
20. Tokiko Komunitate Musulmanen Alienazioa
Arraza-profilazio gehiegizkoa edo janzkera-debeku zorrotzak bezalako politikak. Akatsa: komunitate osoa susmagarritzat hartzea, eta horrek elementu erradikalak identifikatzeko lankidetza zailtzen du.