ကမ္ဘာ့သမိုင်းတစ်လျှောက် ဆေးပညာဆိုင်ရာ ထိပ်တန်း ၂၀ အမှားများ- ထူးဆန်းသော ကုသမှုများနှင့် သေစေနိုင်သော အမှားများ
ဆေးပညာသမိုင်းသည် ထူးချွန်မှုနှင့် အကြီးအကျယ် မှားယွင်းမှုများ ရောနှောနေခြင်းဖြစ်သည်။ ယနေ့ခေတ်တွင် စိတ်ကူးပင်မယဉ်နိုင်သော လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများစွာသည် ၎င်းတို့ခေတ်တွင် ရွှေစံနှုန်းများအဖြစ် သတ်မှတ်ခံခဲ့ရသည်။ ဤတွင် သမိုင်းတစ်လျှောက် အကြီးမားဆုံး ဆုံးဖြတ်ချက်မှားယွင်းမှုများနှင့် ဆေးကုသမှုဆိုင်ရာ အလေ့အကျင့် ၂၀ ကို လေ့လာသုံးသပ်ထားပါသည်။
၁။ ဦးနှောက်ရှေ့ပိုင်းခွဲစိတ်ကုသမှု (၁၉၄၀-၁၉၅၀ ပြည့်လွန်နှစ်များ)
စိတ်ရောဂါများအတွက် ဖြေရှင်းချက်အဖြစ် Walter Freeman မှ မြှင့်တင်ခဲ့သော ဦးနှောက်ရှေ့ပိုင်းခွဲစိတ်ကုသမှုသည် မျက်လုံးအိမ်မှတစ်ဆင့် ထိုးသွင်းထားသော ရေခဲပုဆိန်နှင့်တူသည့် ကိရိယာကို အသုံးပြု၍ ဦးနှောက်ရှေ့ပိုင်းရှိ ဆက်သွယ်မှုများကို ဖြတ်တောက်ခြင်းဖြစ်သည်။ အမှား: လူနာကို "စိတ်ငြိမ်အောင်" လုပ်သည်ဟူသော အကြောင်းပြချက်ဖြင့် လူနာ၏ ကိုယ်ရည်ကိုယ်သွေးကို ပြန်လည်ပြုပြင်၍မရအောင် ဖျက်ဆီးခြင်း။
၂။ သာလီဒိုမိုက် အဖြစ်ဆိုး (၁၉၅၀-၁၉၆၀ ပြည့်လွန်နှစ်များ)
ကိုယ်ဝန်ဆောင်အမျိုးသမီးများအား မနက်ခင်းပျို့အန်ခြင်းအတွက် ဆေးအဖြစ် ညွှန်ကြားခဲ့သော သာလီဒိုမိုက်သည် ပြင်းထန်သော ကိုယ်လက်အင်္ဂါချို့ယွင်းမှုများရှိသည့် ကလေးငယ် ထောင်ပေါင်းများစွာ မွေးဖွားလာစေခဲ့သည်။ အမှား: ဆေးဝါးများကို စျေးကွက်တင်ခြင်းမပြုမီ ကိုယ်ဝန်ဆောင်များတွင် လုံလောက်စွာ စမ်းသပ်မှုမပြုလုပ်ခြင်း။
၃။ သွေးထုတ်ကုသခြင်း
နှစ်ပေါင်း ၂,၀၀၀ နီးပါးကြာအောင် ဆရာဝန်များသည် သွေးထုတ်ခြင်းက ခန္ဓာကိုယ်၏ "အရည်များ" ကို မျှတစေသည်ဟု ယုံကြည်ခဲ့ကြသည်။ ဤအလေ့အကျင့်သည် ဂျော့ချ်ဝါရှင်တန်အပါအဝင် လူသန်းပေါင်းများစွာ၏ သေဆုံးမှုကို အရှိန်မြှင့်ခဲ့သည်။ အမှား: အောက်ဆီဂျင်သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးနှင့် ကိုယ်ခံစွမ်းအားတွင် သွေး၏အခန်းကဏ္ဍကို နားမလည်ခြင်း။
၄။ ပြဒါးကို အစုံသုံးဆေးအဖြစ် အသုံးပြုခြင်း
ဆစ်ဖလစ်နှင့် အခြားရောဂါများကို ကုသရန် ပြင်းပြင်းထန်ထန် အသုံးပြုခဲ့သော ပြဒါးသည် အလွန်အန္တရာယ်ရှိသော အာရုံကြောအဆိပ်ဖြစ်သည်။ လူနာများသည် ရောဂါကြောင့် မသေဆုံးမီတွင် သတ္တုလေးများဖြင့် အဆိပ်သင့်၍ သေဆုံးလေ့ရှိသည်။ အမှား: အဆိပ်သင့်ခြင်းကို ကုသမှုထိရောက်မှုနှင့် ရောထွေးခြင်း။
၅။ လက်သန့်ရှင်းရေးကို လျစ်လျူရှုခြင်း (Ignaz Semmelweis)
၁၉ ရာစုအလယ်ပိုင်းအထိ ဆရာဝန်များသည် ရုပ်အလောင်းခွဲစိတ်စစ်ဆေးခြင်းမှ မီးဖွားခြင်းကို ကူညီပေးခြင်းသို့ လက်မဆေးဘဲ တိုက်ရိုက်ကူးပြောင်းခဲ့ကြသည်။ Semmelweis က သန့်ရှင်းရေးကို အဆိုပြုသောအခါ လှောင်ပြောင်ခံခဲ့ရသည်။ အမှား: ရိုးရာဓလေ့ကို နှစ်သက်၍ လက်တွေ့အထောက်အထားများကို ငြင်းပယ်ခြင်းကြောင့် အမျိုးသမီး ထောင်ပေါင်းများစွာ မီးဖွားပြီးနောက် ဖျားနာ၍ သေဆုံးခဲ့ရသည်။
၆။ ရေဒီယမ်ပါသော ရေ (၁၉၂၀ ပြည့်လွန်နှစ်များ)
ဓာတ်ရောင်ခြည်၏ အန္တရာယ်များကို နားမလည်မီက ရေဒီယမ်ကို အားဖြည့်ဆေးအဖြစ် ရောင်းချခဲ့သည်။ ပုလင်းရာပေါင်းများစွာ သောက်ပြီးနောက် မေးရိုးကျွတ်သွားခဲ့သော Eben Byers ၏ နာမည်ကျော်ဖြစ်ရပ်က ဤအရူးအမူးဖြစ်မှုကို ရပ်တန့်စေခဲ့သည်။ အမှား: ဓာတ်ရောင်ခြည်သင့်ပစ္စည်းများကို ကျန်းမာရေးဖြည့်စွက်စာအဖြစ် မြှင့်တင်ခြင်း။
၇။ ကလေးများအတွက် ချောင်းဆိုးပျောက်ဆေးအဖြစ် ဟီးရိုးအင်း (၁၈၉၈)
Bayer ကုမ္ပဏီသည် ဟီးရိုးအင်းကို မော်ဖင်း၏ စွဲလမ်းမှုမရှိသော အစားထိုးပစ္စည်းအဖြစ် စျေးကွက်တင်ခဲ့ပြီး ကလေးများအတွက်ပါ အကြံပြုခဲ့သည်။ အမှား: ဓာတုဗေဒနည်းဖြင့် ဖန်တီးထားသော ဘိန်းဖြူများ၏ စွဲလမ်းနိုင်စွမ်းကို အကြီးအကျယ် လျှော့တွက်ခြင်း။
၈။ သွားဘက်ဆိုင်ရာနှင့် မျက်စိရောဂါဗေဒတွင် ကိုကင်း
အစပိုင်းတွင် ထုံဆေးအဖြစ် အသုံးပြုခဲ့သော ကိုကင်းသည် လူနာများနှင့် ဆရာဝန်များ (Sigmund Freud ကဲ့သို့) အကြား စွဲလမ်းမှု ကပ်ရောဂါကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။ အမှား: ပြင်းထန်သော စိတ်ကြွဆေးများ၏ စနစ်ကျသော ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများကို လျစ်လျူရှုခြင်း။
၉။ မီးယက်စ်မာ သီအိုရီ
ပိုးမွှားသီအိုရီကို လက်ခံသည်အထိ ကာလဝမ်းရောဂါကဲ့သို့သော ရောဂါများသည် "ညစ်ညမ်းသောလေ" (မီးယက်စ်မာ) ကြောင့်ဖြစ်သည်ဟု ယုံကြည်ခဲ့ကြသည်။ ဤအချက်က ထိရောက်သော ရေဆိုးစနစ်များကို အကောင်အထည်ဖော်ခြင်းကို ဆယ်စုနှစ်များစွာ နှောင့်နှေးစေခဲ့သည်။ အမှား: ရောဂါဖြစ်စေသော အကြောင်းရင်းများကို အဏုဇီဝဗေဒဆိုင်ရာ အချက်များမဟုတ်ဘဲ အာရုံခံအချက်များကြောင့်ဟု သတ်မှတ်ခြင်း။
၁၀။ ဆရာဝန်များမှ ဆေးလိပ်သောက်ရန် အကြံပြုခြင်း (၁၉၃၀-၁၉၅၀ ပြည့်လွန်နှစ်များ)
၂၀ ရာစုအလယ်ပိုင်း ကြော်ငြာလှုပ်ရှားမှုများတွင် ဆရာဝန်များသည် "လည်ချောင်းယားယံခြင်း" အတွက် ဆေးလိပ်အမှတ်တံဆိပ်အချို့ကို အကြံပြုနေသည်ကို တွေ့ရသည်။ အမှား: ထင်ရှားသော ပြည်သူ့ကျန်းမာရေးထက် ကော်ပိုရိတ်အမြတ်အစွန်းကို ဦးစားပေးခြင်း။
၁၁။ ဦးခေါင်းခွံဖောက်ကုသခြင်း (သမိုင်းမတင်မီခေတ်မှ အလယ်ခေတ်အထိ)
"နတ်ဆိုးများကို လွှတ်ထုတ်ရန်" သို့မဟုတ် ဝက်ရူးပြန်ရောဂါကို ကုသရန် ဦးခေါင်းခွံကို ဖောက်ထွင်းသည့် အလေ့အကျင့်။ အချို့မှာ အသက်ရှင်သန်ခဲ့ကြသော်လည်း ကူးစက်ရောဂါများသည် ကိစ္စအများစုတွင် သေစေနိုင်ခဲ့သည်။ အမှား: အာရုံကြောဆိုင်ရာ ရောဂါများကို သဘာဝလွန်အဖြစ် ရှင်းပြခြင်း။
၁၂။ တုတ်ကောင်ဖြင့် ကိုယ်အလေးချိန်လျှော့ချခြင်း (၂၀ ရာစုအစောပိုင်း)
ကိုယ်အလေးချိန်လျှော့ချရန် တုတ်ကောင်ဥများပါဝင်သော ဆေးပြားများ။ ကပ်ပါးကောင်သည် အိမ်ရှင်၏ အစားအစာကို စားသုံးသော်လည်း အာဟာရချို့တဲ့မှုနှင့် ပြင်းထန်သော ရောဂါများကို ဖြစ်စေသည်။ အမှား: အန္တရာယ်ရှိသော အလှအပစံနှုန်းများအတွက် ကျန်းမာရေးကို စွန့်လွှတ်ခြင်း။
၁၃။ အင်ဆူလင်ရှော့ခ်ကုထုံး (၁၉၃၀ ပြည့်လွန်နှစ်များ)
စိတ်ကစဉ့်ကလျားရောဂါကို ကုသရန် အင်ဆူလင်အလွန်အကျွံသုံးစွဲခြင်းဖြင့် ကိုမာဖြစ်အောင် ပြုလုပ်ခြင်း။ သေဆုံးမှုနှုန်း မြင့်မားပြီး ကုသမှုအကျိုးသက်ရောက်မှု အနည်းဆုံးဖြစ်သည်။ အမှား: ခိုင်မာသော ဆေးခန်းဆိုင်ရာ အထောက်အထားမရှိဘဲ အလွန်အန္တရာယ်များသော လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများကို အသုံးပြုခြင်း။
၁၄။ မော်ဖင်းပါသော ကလေးများအတွက် စိတ်ငြိမ်ဆေးရည်
"Mrs. Winslow's Soothing Syrup" ထုတ်ကုန်တွင် မော်ဖင်းနှင့် အရက်ပါဝင်ပြီး ငိုနေသော ကလေးငယ်များကို ပေးခဲ့သည်။ ကလေးများစွာ အိပ်ပျော်နေစဉ် သေဆုံးခဲ့သည်။ အမှား: ကလေးထုတ်ကုန်များတွင် အန္တရာယ်ရှိသော ပါဝင်ပစ္စည်းများကို ထိန်းချုပ်မှုမရှိခြင်း။
၁၅။ "စိတ်ဖောက်ပြန်ခြင်း" အတွက် သားအိမ်ထုတ်ခြင်း
ရာစုနှစ်များစွာကြာအောင် "စိတ်ဖောက်ပြန်ခြင်း" (စိတ်ကူးယဉ်ရောဂါ) ဟု ရောဂါရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သော အမျိုးသမီးများသည် သားအိမ်ထုတ်ခြင်းကို ခံခဲ့ရသည်။ အမှား: အမျိုးသမီးခန္ဓာဗေဒနှင့် စိတ်ခံစားမှုများကို ရောဂါအဖြစ် သတ်မှတ်ခြင်း။
၁၆။ မြွေဆီနှင့် မူပိုင်ခွင့်ရ ဆေးများ
၁၉ ရာစုတွင် လိမ်လည်သူများသည် အရက်၊ ကိုကင်း သို့မဟုတ် ဘိန်းများ မကြာခဏပါဝင်သော "အံ့ဖွယ်ဆေးများ" ကို ရောင်းချခဲ့ကြသော်လည်း ကင်ဆာမှ ဆံပင်ကျွတ်ခြင်းအထိ အရာအားလုံးကို ကုသနိုင်သည်ဟု အခိုင်အမာဆိုခဲ့ကြသည်။ အမှား: ပြည်သူလူထု၏ အယုံလွယ်မှုနှင့် သိပ္ပံနည်းကျ အခွင့်အာဏာမရှိခြင်း။
၁၇။ လူသားများအတွက် ပိုးသတ်ဆေး DDT
ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အပြီးတွင် DDT ကို ခန္ဓာကိုယ်ပေါ် တိုက်ရိုက်ဖြန်း၍ သန်းနှင့် တိုက်ဖွိုက်ရောဂါကို တိုက်ဖျက်ခဲ့ကြပြီး ၎င်း၏ ရေရှည်အဆိပ်သင့်မှုကို လျစ်လျူရှုခဲ့သည်။ အမှား: သက်ရောက်မှုလေ့လာမှုများမရှိဘဲ စက်မှုဓာတုပစ္စည်းများကို လူသားများတွင် အသုံးပြုခြင်း။
၁၈။ ကာတာ ကာကွယ်ဆေး (ပိုလီယို၊ ၁၉၅၅)
ချို့ယွင်းနေသော ကာကွယ်ဆေးအစုအဝေးတွင် အသက်ရှိဗိုင်းရပ်စ်ပါဝင်ပြီး ကလေးငယ် ရာပေါင်းများစွာကို သွက်ချာပါဒဖြစ်စေခဲ့သည်။ ကာကွယ်ဆေးကိုယ်တိုင်က လူသန်းပေါင်းများစွာ၏ အသက်ကို ကယ်တင်ခဲ့သော်လည်း ဤဖြစ်ရပ်က မယုံကြည်မှုကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။ အမှား: ဆေးဝါးထုတ်လုပ်မှု၏ အရည်အသွေးထိန်းချုပ်မှုတွင် ပျက်ကွက်ခြင်း။
၁၉။ လိင်တူချစ်ခြင်းကို "ကုသခြင်း"
၁၉၇၀ ပြည့်လွန်နှစ်များအထိ လိင်တူချစ်ခြင်းကို စိတ်ရောဂါအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ခြင်းကြောင့် ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်သော ပြောင်းလဲကုထုံးများ၊ ဓာတုဗေဒနည်းဖြင့် သင်းကွပ်ခြင်းနှင့် လျှပ်စစ်ရှော့ခ်များ ပေးခြင်းတို့ကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။ အမှား: စိတ်ရောဂါရှာဖွေခြင်းအပေါ် လူမှုရေးဘက်လိုက်မှုများ၏ လွှမ်းမိုးမှု။
၂၀။ ဘိန်းဖြူများကို အလွန်အကျွံ ညွှန်ကြားခြင်း (ဘိန်းဖြူအကျပ်အတည်း၊ ယခု)
ဆေးဝါးကုမ္ပဏီများသည် ဆရာဝန်များအား ဆေးသစ်များသည် စွဲလမ်းမှုမဖြစ်စေကြောင်း အာမခံခဲ့သည်။ ရလဒ်မှာ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် ဆေးအလွန်အကျွံသုံးစွဲမှု ကပ်ရောဂါဖြစ်သည်။ အမှား: လူနာများ၏ ဘေးကင်းရေးနှင့် ကျင့်ဝတ်ထက် အမြတ်အစွန်းကို ဦးစားပေးခြင်း။