Топ 20 грешки во медицината од светската историја: Бизарни третмани и фатални грешки
Историјата на медицината е мешавина од генијалност и катастрофални грешки. Многу процедури кои денес изгледаат незамисливи, во свое време биле сметани за златни стандарди. Еве анализа на најголемите 20 грешки во расудувањето и медицински практики од историјата.
1. Фронтална лоботомија (40-ти-50-ти години)
Промовирана од Волтер Фримен како решение за ментални болести, лоботомијата вклучуваше пресекување на врските во фронталниот лобус, често користејќи инструмент сличен на цепин внесен преку орбитата. Грешката: неповратна деструкција на личноста на пациентот под изговор за негово „смирување“.
2. Трагедијата со Талидомид (50-ти-60-ти години)
Препишан на бремени жени како лек против утрински мачнини, талидомидот доведе до раѓање на илјадници деца со тешки малформации на екстремитетите. Грешката: недоволно тестирање на лековите на бремени субјекти пред комерцијализација.
3. Пуштање крв (Bloodletting)
Речиси 2.000 години, лекарите верувале дека отстранувањето на крвта ги балансира „течностите“ во телото. Оваа практика ја забрза смртта на милиони луѓе, вклучувајќи го и Џорџ Вашингтон. Грешката: неразбирање на улогата на крвта во транспортот на кислород и имунитетот.
4. Живата како универзален третман
Интензивно користена за третман на сифилис и други состојби, живата е исклучително опасен невротоксин. Пациентите често умирале од труење со тешки метали пред болеста да ги убие. Грешката: мешање на токсичноста со терапевтската ефикасност.
5. Игнорирање на хигиената на рацете (Игнац Земелвајс)
До средината на 19 век, лекарите директно преминувале од аутопсии на асистирање при породувања без да ги мијат рацете. Кога Земелвајс предложил хигиена, бил исмејуван. Грешката: отфрлање на емпириски докази во корист на традицијата, што довело до смрт на илјадници жени од пуерперална треска.
6. Радитор: Вода со радиум (20-ти години)
Пред да се разберат опасностите од радијацијата, радиумот се продавал како енергетски тоник. Познатиот случај на Ебен Бајерс, на кого му паднала вилицата откако испил стотици шишиња, ја запрел лудоста. Грешката: промовирање на радиоактивни супстанции како здравствени додатоци.
7. Хероин како сируп за кашлица за деца (1898)
Компанијата Баер го комерцијализирала хероинот како не-зависен супститут за морфиум, препорачан и за деца. Грешката: масовно потценување на зависничкиот потенцијал на синтетичките опиоиди.
8. Кокаин во стоматологијата и офталмологијата
Првично користен како локален анестетик, кокаинот создаде епидемија на зависност меѓу пациентите, па дури и меѓу лекарите (како Зигмунд Фројд). Грешката: игнорирање на системските несакани ефекти на моќните стимуланси.
9. Теоријата на мијазмата
До прифаќањето на теоријата за микробите, се верувало дека болестите како колерата се предизвикани од „лош воздух“ (мијазма). Ова ја одложило имплементацијата на ефикасни канализациони системи за децении. Грешката: припишување на причините за болестите на сензорни, а не на микробиолошки фактори.
10. Препорачување цигари од страна на лекари (30-ти-50-ти години)
Во рекламните кампањи од средината на 20 век, лекарите се појавувале препорачувајќи одредени марки цигари за „иритација на грлото“. Грешката: давање приоритет на корпоративниот профит пред очигледното јавно здравје.
11. Трепанација (Од праисторијата до средниот век)
Практиката на дупчење на черепот за да се „ослободат злите духови“ или да се третира епилепсијата. Иако некои преживувале, инфекциите биле фатални во повеќето случаи. Грешката: натприродно објаснување на невролошките состојби.
12. Диета со тенија (Почетокот на 20 век)
Апчиња кои содржеле јајца од тенија за да помогнат во слабеењето. Паразитот ја консумирал храната на домаќинот, но предизвикувал неухранетост и сериозни болести. Грешката: жртвување на здравјето за опасни естетски стандарди.
13. Терапија со инсулински шокови (30-ти години)
Индуцирање кома преку предозирање со инсулин за третман на шизофренија. Стапката на смртност била висока, а терапевтските ефекти минимални. Грешката: употреба на екстремно ризични процедури без цврсти клинички докази.
14. Сируп за смирување за деца со морфиум
Производот „Mrs. Winslow's Soothing Syrup“ содржел морфиум и алкохол и им се давал на бебиња кои плачеле. Многу деца починале во сон. Грешката: недостаток на регулација на опасните состојки во педијатриските производи.
15. Хистеректомија за „хистерија“
Со векови, жените дијагностицирани со „хистерија“ (фиктивна болест) биле подложени на отстранување на матката. Грешката: патологизирање на женската анатомија и емоции.
16. Змиско масло и патентирани лекови
Во 19 век, шарлатаните продавале „чудотворни лекови“ кои често содржеле алкохол, кокаин или опиум, но тврделе дека лекуваат сè, од рак до ќелавост. Грешката: јавна наивност и недостаток на научен авторитет.
17. ДДТ за депаразитација на луѓе
По Втората светска војна, ДДТ се прскал директно врз луѓе за борба против вошките и тифусот, игнорирајќи ја неговата долгорочна токсичност. Грешката: употреба на индустриски хемикалии врз луѓе без студии за влијание.
18. Вакцината Катер (Полиомиелитис, 1955)
Дефектна серија вакцини содржела жив вирус, парализирајќи стотици деца. Иако самата вакцина спасила милиони животи, овој инцидент создал недоверба. Грешката: неуспех во контролата на квалитетот на фармацевтското производство.
19. „Лекување“ на хомосексуалноста
Класификацијата на хомосексуалноста како ментална болест до 70-тите години доведе до варварски конверзивни терапии, хемиска кастрација и електрични шокови. Грешката: влијанието на социјалните предрасуди врз психијатриската дијагноза.
20. Прекумерно препишани опиоиди (Опиоидна криза, Сегашност)
Фармацевтските компании ги уверуваа лекарите дека новите аналгетици не предизвикуваат зависност. Резултатот е епидемија на предозирање во САД. Грешката: профитот ставен над етиката и безбедноста на пациентите.