۲۰ اشتباه برتر در پزشکی از تاریخ جهان: درمانهای عجیب و خطاهای مرگبار
تاریخ پزشکی ترکیبی از نبوغ و خطاهای فاجعهبار است. بسیاری از روشهایی که امروزه غیرقابل تصور به نظر میرسند، در زمان خود استانداردهای طلایی محسوب میشدند. در اینجا تحلیلی از ۲۰ اشتباه بزرگ قضاوتی و اقدامات پزشکی در تاریخ آورده شده است.
۱. لوبوتومی فرونتال (دهههای ۴۰-۵۰)
لوبوتومی که توسط والتر فریمن به عنوان راهحلی برای بیماریهای روانی ترویج شد، شامل قطع ارتباطات در لوب فرونتال بود که اغلب با استفاده از ابزاری شبیه به یخشکن که از طریق حدقه چشم وارد میشد، انجام میگرفت. اشتباه: تخریب برگشتناپذیر شخصیت بیمار به بهانه "آرام کردن" او.
۲. فاجعه تالیدومید (دهههای ۵۰-۶۰)
تالیدومید که برای زنان باردار به عنوان درمانی برای تهوع صبحگاهی تجویز میشد، منجر به تولد هزاران کودک با ناهنجاریهای شدید اندام شد. اشتباه: آزمایش ناکافی داروها بر روی افراد باردار قبل از عرضه به بازار.
۳. خونگیری (Bloodletting)
برای تقریباً ۲۰۰۰ سال، پزشکان معتقد بودند که حذف خون "اخلاط" بدن را متعادل میکند. این عمل مرگ میلیونها نفر از جمله جورج واشنگتن را تسریع کرد. اشتباه: عدم درک نقش خون در انتقال اکسیژن و ایمنی.
۴. جیوه به عنوان درمان جهانی
جیوه که به شدت برای درمان سیفلیس و سایر بیماریها استفاده میشد، یک نوروتوکسین بسیار خطرناک است. بیماران اغلب قبل از اینکه بیماری آنها را بکشد، بر اثر مسمومیت با فلزات سنگین میمردند. اشتباه: اشتباه گرفتن سمیت با اثربخشی درمانی.
۵. نادیده گرفتن بهداشت دست (ایگناز سملویس)
تا اواسط قرن نوزدهم، پزشکان مستقیماً از کالبدشکافی به کمک در زایمان میرفتند بدون اینکه دستهای خود را بشویند. وقتی سملویس بهداشت را پیشنهاد کرد، مورد تمسخر قرار گرفت. اشتباه: رد شواهد تجربی به نفع سنت، که منجر به مرگ هزاران زن بر اثر تب نفاسی شد.
۶. رادیتور: آب رادیومدار (دهه ۲۰)
قبل از درک خطرات تشعشعات، رادیوم به عنوان یک تونیک انرژیزا فروخته میشد. مورد معروف ابن بایرز، که پس از نوشیدن صدها بطری فک او افتاد، این جنون را متوقف کرد. اشتباه: ترویج مواد رادیواکتیو به عنوان مکملهای سلامتی.
۷. هروئین به عنوان شربت سرفه برای کودکان (۱۸۹۸)
شرکت بایر هروئین را به عنوان جایگزینی غیر اعتیادآور برای مورفین به بازار عرضه کرد که حتی برای کودکان نیز توصیه میشد. اشتباه: دستکم گرفتن شدید پتانسیل اعتیادآور اوپیوئیدهای مصنوعی.
۸. کوکائین در دندانپزشکی و چشمپزشکی
کوکائین که در ابتدا به عنوان بیحسکننده موضعی استفاده میشد، اپیدمی اعتیاد را در میان بیماران و حتی پزشکان (مانند زیگموند فروید) ایجاد کرد. اشتباه: نادیده گرفتن عوارض جانبی سیستمیک محرکهای قوی.
۹. نظریه میاسما
تا زمان پذیرش نظریه میکروبها، اعتقاد بر این بود که بیماریهایی مانند وبا ناشی از "هوای بد" (میاسما) هستند. این امر اجرای سیستمهای فاضلاب کارآمد را برای دههها به تأخیر انداخت. اشتباه: نسبت دادن علل بیماریها به عوامل حسی، نه میکروبیولوژیکی.
۱۰. توصیه سیگار توسط پزشکان (دهههای ۳۰-۵۰)
در کمپینهای تبلیغاتی اواسط قرن بیستم، پزشکان در حال توصیه مارکهای خاصی از سیگار برای "تحریک گلو" ظاهر میشدند. اشتباه: اولویت دادن به سود شرکتها در برابر سلامت عمومی آشکار.
۱۱. سوراخ کردن جمجمه (از پیشاتاریخ تا قرون وسطی)
عمل سوراخ کردن جمجمه برای "آزاد کردن ارواح شیطانی" یا درمان صرع. اگرچه برخی زنده میماندند، اما عفونتها در اکثر موارد کشنده بودند. اشتباه: توضیح ماوراء طبیعی برای بیماریهای عصبی.
۱۲. رژیم غذایی کرم نواری (اوایل قرن بیستم)
قرصهایی که حاوی تخم کرم نواری برای کمک به کاهش وزن بودند. انگل غذای میزبان را مصرف میکرد، اما باعث سوءتغذیه و بیماریهای جدی میشد. اشتباه: فدا کردن سلامتی برای استانداردهای زیبایی خطرناک.
۱۳. درمان با شوک انسولین (دهه ۳۰)
ایجاد کما از طریق مصرف بیش از حد انسولین برای درمان اسکیزوفرنی. نرخ مرگ و میر بالا بود و اثرات درمانی حداقل. اشتباه: استفاده از روشهای بسیار پرخطر بدون شواهد بالینی قوی.
۱۴. شربت آرامبخش کودکان حاوی مورفین
محصول "شربت آرامبخش خانم وینزلو" حاوی مورفین و الکل بود و به نوزادان گریان داده میشد. بسیاری از کودکان در خواب جان باختند. اشتباه: عدم تنظیم مواد خطرناک در محصولات کودکان.
۱۵. هیسترکتومی برای "هیستری"
برای قرنها، زنانی که با "هیستری" (یک بیماری ساختگی) تشخیص داده میشدند، تحت عمل برداشتن رحم قرار میگرفتند. اشتباه: پاتولوژیک کردن آناتومی و احساسات زنانه.
۱۶. روغن مار و داروهای ثبت اختراع
در قرن نوزدهم، شارلاتانها "درمانهای معجزهآسا" میفروختند که اغلب حاوی الکل، کوکائین یا تریاک بود، اما ادعا میکردند که هر چیزی را از سرطان تا طاسی درمان میکنند. اشتباه: سادهلوحی عمومی و فقدان اقتدار علمی.
۱۷. DDT برای انگلزدایی انسانی
پس از جنگ جهانی دوم، DDT مستقیماً روی افراد پاشیده میشد تا با شپش و تیفوس مبارزه کند، در حالی که سمیت طولانیمدت آن نادیده گرفته میشد. اشتباه: استفاده از مواد شیمیایی صنعتی بر روی انسان بدون مطالعات تأثیر.
۱۸. واکسن کاتر (فلج اطفال، ۱۹۵۵)
یک سری واکسن معیوب حاوی ویروس زنده بود که صدها کودک را فلج کرد. اگرچه خود واکسن میلیونها زندگی را نجات داد، اما این حادثه بیاعتمادی ایجاد کرد. اشتباه: شکست در کنترل کیفیت تولید دارویی.
۱۹. "درمان" همجنسگرایی
طبقهبندی همجنسگرایی به عنوان یک بیماری روانی تا دهه ۷۰ منجر به درمانهای تبدیل وحشیانه، عقیمسازی شیمیایی و شوکهای الکتریکی شد. اشتباه: تأثیر تعصبات اجتماعی بر تشخیص روانپزشکی.
۲۰. تجویز بیش از حد اوپیوئیدها (بحران اوپیوئید، حال)
شرکتهای داروسازی به پزشکان اطمینان دادند که مسکنهای جدید اعتیادآور نیستند. نتیجه آن اپیدمی مصرف بیش از حد در ایالات متحده است. اشتباه: سودجویی بالاتر از اخلاق و ایمنی بیماران.