Awọn ipinnu 20 ti o ga julọ pẹlu oye ọrọ-aje ninu itan-akọọlẹ agbaye: Ọgbọn ti pragmatism ati iranran
Ninu eto-ọrọ aje, oye jẹ agbara lati loye awọn iwuri, lati nireti awọn iwulo awọn iran iwaju ati lati yan iduroṣinṣin alagbero dipo ere akiyesi. Awọn olori ati awọn onimọ-ọrọ-aje ti o ni igboya lati lo awọn eto imulo ti ko gbajugbaja ni igba diẹ lati rii daju alafia igba pipẹ ti gba itan là ni ọpọlọpọ igba.
1. Owo-ori Ijọba Norway (1990)
Nigbati o ṣe awari epo, Norway pinnu nipasẹ ofin lati ma lo owo-wiwọle taara sinu isuna, ṣugbọn lati fi wọn sinu owo-ori agbaye fun awọn iran iwaju. Oye: Yiyẹra fun "Arun Dutch" (afikun owo ati iparun ile-iṣẹ agbegbe) ati iyipada orisun ti o le pari si ọrọ̀ ayeraye.
2. Iyalẹnu Volcker (SUA, 1979-1981)
Alakoso Fed, Paul Volcker, gbe awọn oṣuwọn anfani soke ni pataki (to 20%) lati da afikun owo ti n lọ silẹ duro, ti o fa ipadasẹhin irora ni igba diẹ. Oye: Igboyà lati gbe igbese ti ko gbajugbaja pupọ lati wo eto-ọrọ aje sàn kuro ninu "akàn afikun owo" ati lati tun igbẹkẹle si dọla.
3. Iyanu Ọrọ-aje German: Atunṣe Ludwig Erhard (1948)
Ni ọjọ Aiku kan, laisi ifọwọsi awọn ologun ti o tẹdo, Erhard pa iṣakoso idiyele run o si ṣafihan Deutsche Mark. Awọn selifu kun ni alẹ kan. Oye: Oye pe awọn ọja ọfẹ n ṣiṣẹ dara julọ ju eto aarin lọ, paapaa ni akoko idaamu.
4. Henry Ford ati ọjọ iṣẹ dọla 5 (1914)
Ford ṣe ilọpo meji owo-ọya awọn oṣiṣẹ rẹ, ipinnu ti awọn oludije ka si aṣiwere. Oye: Iyipada awọn oṣiṣẹ si awọn alabara; o loye pe kilasi aarin ti o ni ilọsiwaju jẹ ẹrọ ti ibeere fun awọn ọja ile-iṣẹ.
5. Eto Alexander Hamilton (SUA, 1790)
Akọwe Akọkọ ti Iṣura pinnu pe ijọba apapo yoo gba awọn gbese ti awọn ipinlẹ ti o kojọpọ ni Ogun Ominira. Oye: Idasile igbẹkẹle owo ti orilẹ-ede tuntun, gbigba AMẸRIKA laaye lati yawo ni olowo poku ati lati fa awọn idoko-owo ajeji.
6. Iparun Awọn Ofin Agbado (Marea Britanie, 1846)
Prime Minister Robert Peel yọ awọn owo-ori aabo kuro lori awọn irugbin, ti o fi awọn anfani ti awọn ọlọla ilẹ rubọ lati jẹ ki ounjẹ awọn oṣiṣẹ din owo. Oye: Titẹnumọ anfani ifiwera ati iṣowo ọfẹ, ti o fi ipilẹ lelẹ fun akoko akọkọ ti agbaye ati ijọba ọrọ-aje Ilu Gẹẹsi.
7. Singapore ati Owo-ori Ifowopamọ Aarin (CPF)
Lee Kuan Yew fi eto ifowopamọ ti a fi agbara mu lelẹ, nipasẹ eyiti awọn ara ilu ṣe alabapin pupọ si owo-ori fun ile, ilera ati owo ifẹhinti. Oye: Isuna idagbasoke amayederun laisi gbese ita, ti o yi awọn eniyan talaka pada si orilẹ-ede ti awọn onile.
8. Deng Xiaoping ati Awọn Agbegbe Ọrọ-aje Pataki (1980)
Ipinnu lati ṣe idanwo kapitalisimu ni awọn agbegbe to lopin (Shenzhen), ṣaaju ki o to tan kaakiri orilẹ-ede. Oye: Pragmatism pipe ("Ko ṣe pataki boya ologbo naa funfun tabi dudu, niwọn igba ti o ba mu eku") ti o mu 800 milionu eniyan jade kuro ninu osi.
9. Botswana ati iṣakoso awọn okuta iyebiye
Ko dabi awọn aladugbo rẹ, Botswana tun ṣe adehun awọn adehun iwakusa o si fi owo-wiwọle sinu eto-ẹkọ ati amayederun, kii ṣe sinu awọn aafin tabi ologun. Oye: Yiyẹra fun "egún awọn orisun" nipasẹ awọn ile-iṣẹ ti o lagbara ati akoyawo owo-ori.
10. Adehun Bretton Woods (1944)
Idasile IMF ati Banki Agbaye lati mu awọn owo-owo duro ati lati ṣe idiwọ awọn idinku owo ifigagbaga ti o yori si Ogun Agbaye Keji. Oye: Ilana ifowosowopo ọrọ-aje kariaye bi idaniloju alafia.
11. Otto von Bismarck: Idasile Ipinle Alafia (1883)
Chancellor Irin ṣe agbekalẹ iṣeduro ilera ati awọn owo ifẹhinti lati koju igbega ti socialism radical. Oye: Lilo awọn ohun elo ọrọ-aje lati rii daju isọdọkan awujọ ati iduroṣinṣin iṣelu ti ipinlẹ ile-iṣẹ.
12. Mario Draghi: "Ohunkohun ti o ba gba" (2012)
Gbólóhùn kan ti Alakoso ECB da awọn akiyesi duro ti o halẹ lati pa agbegbe Euro run. Oye: Agbara ibaraẹnisọrọ ti o gbẹkẹle ti banki aarin lati tunu awọn ọja laisi lilo owo eyikeyi ni akoko yẹn.
13. Ofin Homestead (SUA, 1862)
Fifunni 160 eka ilẹ ọfẹ si ẹnikẹni ti o fẹ lati gbin fun ọdun 5. Oye: Pinpin awọn ohun-ini ti o ni ere si awọn eniyan lati tẹdo ati lati ṣe idagbasoke eto-ọrọ aje kọnputa kan, ti o ṣẹda kilasi awọn onile ominira.
14. Atunṣe Ilẹ ni Japan (Lẹhin-1945)
Labẹ itọsọna AMẸRIKA, Japan tun pin ilẹ lati ọdọ awọn onile nla si awọn agbẹ. Oye: Imukuro feudalism ọrọ-aje ṣẹda ọja inu ile ti o lagbara ati dọgba awọn owo-wiwọle, ti o fi ipilẹ lelẹ fun idagbasoke iyara ti o tẹle.
15. Lula da Silva ati "Bolsa Família" (Brazilia, 2003)
Eto gbigbe owo ti o ni ipo lori fifiranṣẹ awọn ọmọde si ile-iwe ati ajesara. Oye: Fifi opin si iyipo osi nipasẹ idoko-owo taara ni olu-ilu eniyan ti iran iwaju, kii ṣe nipasẹ iranlọwọ igbe aye nikan.
16. Gordon Brown: Kiko lati gba Euro (Marea Britanie, 2003)
Ipinnu ti o da lori "awọn idanwo ọrọ-aje 5" lati tọju Pound, laibikita titẹ iṣelu lati darapọ mọ owo kan ṣoṣo. Oye: Titọju ọba-alaṣẹ ti eto imulo owo, eyiti o jẹ pataki ni akoko idaamu owo ti ọdun 2008.
17. Ofin Glass-Steagall (SUA, 1933)
Iyapa awọn banki iṣowo (ti idogo) lati awọn banki idoko-owo (akiyesi). Oye: Idaabobo awọn ifowopamọ awọn ara ilu lati awọn ewu ọja iṣura, ti o rii daju ọdun 60 ti iduroṣinṣin owo (titi di igba ti a fi pa a run).
18. Imọran Ojuse To Lopin (Ọrundun Kọkandinlogun)
Gbogbogbo awọn ofin ti o gba awọn oludokoowo laaye lati padanu iye ti a fi sinu nikan, kii ṣe ọrọ̀ ti ara ẹni, ni ọran ti ile-iṣẹ kan ba banki. Oye: Iwuri fun isọdọtun ati iṣowo nipasẹ didi ewu ti ara ẹni, ẹrọ ti kapitalisimu ode oni.
19. South Korea ati atilẹyin Chaebol (Awọn ọdun '60-'70)
Ijọba ṣe itọsọna awọn awin olowo poku si awọn ile-iṣẹ nla ti a yan (Samsung, Hyundai) pẹlu ipo iṣẹ ṣiṣe okeere. Oye: Lilo "ibawi ọja" ita lati fi ipa mu awọn ile-iṣẹ agbegbe lati di ifigagbaga ni agbaye.
20. Eto Marshall (Iwoye Ọrọ-aje, 1948)
AMẸRIKA ṣetọrẹ deede ti $150 bilionu (loni) si Yuroopu, ti o fi owo naa si ipo ifowosowopo ọrọ-aje ati imukuro awọn idena iṣowo. Oye: Oye pe Yuroopu ti o ni ilọsiwaju jẹ ọja ti o dara julọ ju Yuroopu ti o ni gbese ati ti o run.